Sunday, January 9, 2022

రియాలిటీ చెక్‌ మీద మా పెద్దోడి అభిప్రాయం








(పెద్దోడు రియాలిటీ చెక్‌ చదివి తన అభిప్రాయాన్ని ఇలా రాశాడు. పుస్తకంలోని పాత్రే లేచి నడిచొచ్చినట్టుగా ఉందని దీన్ని ఎఫ్బీలో జూన్‌ 2021లో పోస్టు చేసినప్పుడు రాశాను.)


రియాలిటీ చెక్‌ 

------------------


ఈ పుస్తకాన్ని రాసింది మా నాన్న పి.రాజిరెడ్డి. ఈ పుస్తకంలో చుట్టుపక్కవాళ్ల వ్యవహారం గురించి, ఇంకా మా నాన్న వాళ్లతో సంభాషించింది ఉంది. దీనిలో అరవై టాపిక్స్‌ ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని బాధ కలిగించాయి, మరికొన్ని జాలి కలిగించాయి, ఇంకొన్ని నవ్వు కలిగించాయి. నాకు దీనిలో ‘‘హిజ్డాలతో ఒక ఆత్మీయ సంభాషణ’’, ఇంకా ‘‘ప్రతీక్‌ లేని ఇల్లు’’ చదివితే బాధ కలిగింది.

ఇంకా నాకు ‘‘స్కేరీ హౌజ్‌’’ నవ్వు కలిగించింది. అప్పటినుండి నేను నాన్నతో కలిసి అక్కడికి వెళదామని ఒక కోరిక కలిగింది. కానీ పన్నెండేళ్ల లోపు వాళ్లకు నో ఎంట్రీ. ‘‘లక్ష ప్రశ్నల ఉదయం’’ చదివితే నాకు నేను ఇలా ఇన్ని ప్రశ్నలు అడిగానా అనిపించింది.

వీటికోసం మా నాన్న కొన్ని చోట్లకెళ్లి, అక్కడి వాటిని చూసి, దానిలోని చెప్పదలచింది, దానిలోని బాధను, ఇంకా వాటి కష్టాల్ని గురించి తెలిపారు.

నాకు ముందుగా కొన్ని టాపిక్స్‌ అర్థం కాలేవు. కానీ చదువుతుండగా నాకు అవి అర్థం అయ్యాయి. 

నాకు ముందు ఈ పుస్తకం ముందున్న ఫొటో అర్థం కాలేదు. కానీ తరువాత అదే రియాలిటీ అని తెలిసింది.

రియాలిటీ చెక్, అబ్బా! రియాలిటీ చెక్కే! 



 

Friday, January 7, 2022

2021లో చూసిన సినిమాలు



ఈ సంవత్సరం చదివిన పుస్తకాలు అని ఇచ్చేంత జాబితా లేదు. కానీ ఒకట్రెండేళ్లుగా మళ్లీ సినిమాల మీద ఆసక్తి పెరిగి బాగానే చూస్తున్నా. అంటే, అంతకుముందు ఇప్పుడు పుస్తకాల మీదున్న అనాసక్తి లాంటిది సినిమాల మీద ఉండింది. అయితే, ఇప్పుడు సినిమాల మీదున్న ఆసక్తి లాంటిది తిరిగి పుస్తకాల మీద కలగాలన్న ఆశ అయితే బలంగా ఉంది.

చూసినవాటిని డైరీ వెనకాల వరుసగా తేదీలు వేసి రాసుకుంటాను కాబట్టి, ఈ జాబితా తయారు చేయడానికి పెద్ద సమయమేమీ పట్టలేదు. తేదీలు మినహాయించి అదే వరుసలో ఈ సంవత్సరం చూసిన సినిమాలు:
(ప్రతిదానికీ కామెంట్‌ రాయలేదు. టైప్‌ చేస్తున్నప్పుడు ఏం తోచిందో అదే పక్కన రాశానంతే. ఈ నాలుగైదు రోజుల్లో ఏమన్నా చూస్తే కామెంట్లో యాడ్‌ చేస్తా. ఉచ్చారణల్లో లోపాలను సవరించవచ్చు.)

1. సెన్స్‌ అండ్‌ సెన్సిబిలిటీ
2. మ్యాగ్నోలియా
3. అమ్మా ఆరియన్‌(జాన్‌ అబ్రహాంతో ఇదే పరిచయం.)
4. మైండ్‌స్పేస్‌ గైడ్‌ టు మెడిటేషన్‌(యానిమేషన్‌ ఇంత బాగా చేయొచ్చా!)
5. ఎపిలోగ్‌(టామ్‌ టిక్వెర్‌ షార్ట్‌ ఫిలిం)
6. ఆరిరంగ్‌(పోయినేడాది ఇదే డిసెంబర్లో చనిపోయిన సౌత్‌ కొరియా దర్శకుడు కిమ్‌ కి డుక్‌కు నివాళిగా చూశాను.)
7. వైట్‌ టైగర్‌
8. ఏకే వర్సెస్‌ ఏకే
9. రెయిజ్‌ ద రెడ్‌ లాంటెర్న్‌(ఝాంగ్‌ యీమో మామూలువాడు కాదు.)
10. ప్యారడిసో
11. ఈప్‌ అల్లే ఊ
12. ద మ్యాన్‌ వితౌట్‌ గ్రావిటీ
13. ద ప్రెస్టీజ్‌
14. గ్జువాన్‌ జాంగ్‌(?)(మనకు హ్యూయన్‌ త్సాంగ్‌గా తెలిసిన చైనా యాత్రికుడి జీవిత చరిత్ర)
15.టు లివ్‌.(చైనీస్‌. ఝాంగ్‌ యీమో దర్శకుడు.)
16. ఓయ్‌ వెయ్‌! మై సన్‌ ఈజ్‌ గే!!
17. రతి కామదేవ్‌(శీష్‌మహల్‌ థియేటర్‌ కోసం. రోహిత్, శశి కోసం.)
18. ద సెంట్‌ ఆఫ్‌ గ్రీన్‌ పపాయా(వియత్నాం సినిమా. బ్యూటిఫుల్‌.)
19. లిటిల్‌ బుద్ధ
20. ద ఫౌండర్‌
21. ద లయన్‌ ఆఫ్‌ ద డిజెర్ట్‌
22. కోర్ట్‌(రీ)
23. మదామ్‌ క్లాడ్‌
24. పర్సూట్‌ ఆఫ్‌ హ్యాపీనెస్‌(రీ)
25. ద డిసైపుల్‌ (చైతన్య తమానే సినిమా. దీనిమీద రాశాను.)
26. జగమేతాండిరం (హింస)
27. గైడ్‌ టు స్లీప్‌
28. కౌంట్‌డౌన్‌ టు డెత్‌(పాబ్లో ఎస్కోబార్‌ మీద డాక్యుమెంటరీ.)
29. నటసామ్రాట్‌
30. నయాత్తు
31. వై వాజ్‌ ఐ బర్న్‌(చైనీస్‌)
32. సినిమాబండి
33. ఉప్పెన
34. మైనారిటీ రిపోర్ట్‌
35. స్టోరీ డిస్కషన్‌–2 (దీని మీద రాశాను.)
36. సెక్స్‌ అండ్‌ ద లవ్‌ అరౌండ్‌ ద వరల్డ్‌(ఇలాంటివి నాకు ఇంట్రెస్టే.)
37. లంచ్‌బాక్స్‌(ఇర్ఫాన్‌ ఖాన్‌ చనిపోయాక మళ్లీ చూడబుద్ధేసింది.)
38. క్లోజప్‌(రీ; అబ్బాస్‌ కియరొస్తామీ దర్శకుడు. దీని గురించి వచ్చిన టాపిక్‌ నుంచే మా ‘వెళ్లిపోవాలి’ సినిమాకు బీజం పడిందనుకోవచ్చు.)
39. క్లౌడ్స్‌ ఆఫ్‌ మే(టర్కీ దర్శకుడు న్యూరీ బిల్గే జైలన్‌ సినిమా. మా ‘వెళ్లిపోవాలి’ మేకింగ్‌కు ఒక రిఫరెన్స్‌ ఫిలిం.)
40. లార్జెంట్‌(రాబర్ట్‌ బ్రెసన్‌ ఫ్రెంచ్‌ సినిమా. సినిమాలోకి దిగేముందు కియరొస్తామీ, జైలన్, బ్రెసన్‌... ఈ ముగ్గురి పద్ధతులతో పాటు మరికొన్ని ఈ కోవలోని సినిమాలను అధ్యయనం చేద్దామని ఒక క్రాష్‌ కోర్స్‌ ఇచ్చాడు మెహెర్‌.)
41. డిస్టంట్‌(నా వరకూ జైలన్‌ బెస్ట్‌ మూవీ. దీని తర్వాత ద వైల్డ్‌ పియర్‌ ట్రీ వస్తుంది.)
42. క్లైమేట్స్‌(జైలన్‌; లవ్లీ)
43. వివా సే వివ్రే (గొడార్డ్‌ సినిమా)
44. మూషే (బ్రెసన్‌ సినిమా)
45. నేకెడ్‌(మైక్‌ లీ సినిమా)
46. ఫైవ్‌ ఈజీ పీసెస్‌
47. ఐ స్టాండ్‌ అలోన్‌(వైల్డ్‌)
48. సీక్రెట్స్‌ అండ్‌ లైస్‌(మైక్‌ లీ; ఇంగ్లండ్‌ను ఎంత చేరువగా తెచ్చాడో!)
49. ద గ్రీన్‌ రే(ఫ్రెంచ్‌; ఎరిక్‌ రోమర్‌ దర్శకుడు. పై సినిమాల కన్నా కూడా ఈయన సంభాషణల పద్ధతి మాకు బాగా పనికొస్తోంది.)
50. గర్ల్‌ఫ్రెండ్స్‌
51. ఫ్రాన్సెస్‌ హా(గ్రెటా జెర్విగ్‌ ఎనర్జీ చూడాలి.)
52. నిజాన్‌ ప్రకాశన్‌
53. ఫాస్‌బిండర్‌: టు లవ్‌ వితౌట్‌ డిమాండ్‌(డాక్యుమెంటరీ)
54. జాంబీరెడ్డి
55. జాతిరత్నాలు
56. పిట్ట కథలు
57. బ్యాటిల్‌ ఆఫ్‌ అల్జీ్జర్స్‌(రీ)
58. ఎ బ్రైట్‌ సమ్మర్‌ డే(తైవానీస్‌; యాంగ్‌; ఒక టీన్‌ మర్డర్‌ మీద ఒక చరిత్రను చూపించొచ్చు.)
59. యాన్‌ ఆటమ్‌ ఆఫ్టర్‌నూన్‌(ఓజు కోసం మళ్లీ.)
60. ఇకిరు(కురసోవాను నేను ఎక్కువ చూడలేదని...)
61. రాన్‌ (కురసోవా)
62. ఉమన్‌ ఇన్‌ ద డ్యూన్స్‌(ఆ విజువల్స్‌!)
63. 18 అవర్స్‌(మలయాళం)
64. ద లారెన్స్‌ ఆఫ్‌ అరేబియా
65. మెర్రీ క్రిస్‌మస్, మిస్టర్‌ లారెన్స్‌
66. టాక్సీ, తెహ్రాన్‌(ఫనాహీ; సినిమా తీయడం చాలా ఈజీ.)
67. ద టైమ్‌ టు లివ్‌ అండ్‌ ద టైమ్‌ టు డై(తైవానీస్‌; ఎ సిటీ ఆఫ్‌ శాడ్‌నెస్‌ చూశాక నేనుగా కనుక్కున్న మాస్టర్‌ హౌ హొసియే హొసియెన్‌.)
68. డస్ట్‌ ఇన్‌ ద విండ్‌
69. ద నైట్‌ ఆఫ్‌ ద హంటర్‌
70. నవరస
71. అస్మా(ఈజిప్ట్‌ సినిమా. నేను ప్రపంచ సినిమా చూడటానికి ఒక కారణం, ఆ ఇంటీరియర్స్‌ కోసం. పుస్తకాలు ఎంత చదివినా ఆ మొహాలు, ఆ ముక్కులు, ఆ ఇండ్లను బొమ్మ కట్టినట్టుగా ఊహించుకోలేం. అవి సినిమాల్లోనే బాగా తెలుస్తాయి. పుస్తకం మీద సినిమా పైచేయి సాధించే ఏకైక సందర్భం ఇదే.)
72. అపోలో 13
73. రివిజన్‌ (జర్మన్‌ డాక్యుమెంటరీ)
74. చాకొలేటా
75. నైట్‌ అండ్‌ ఫాగ్‌(రీ)
76. అగ్లీ ట్రూత్‌(లేటుగా చూశా.)
77. ఫార్గో (కోయెన్‌ బ్రదర్స్‌ నాకు నచ్చుతున్నారు.)
78. స్పిరిట్‌ ఆఫ్‌ ద బీహైవ్‌
79. మీన్‌టైమ్‌
80. బ్లడ్‌ సింపుల్‌
81. ఇడా
82. ఇన్‌సైడ్‌ లూయిన్‌ డేవిస్‌
83. హజ్బెండ్స్‌ అండ్‌ వైవ్స్‌(వుడీ అలెన్‌ కోసం.)
84. ద అన్‌నోన్‌ సెయింట్‌(మొరాకో)
85. పారిస్, టెక్సాస్‌
86. నైట్‌ అండ్‌ డే
87. ఆర్డెట్‌(క్లాసిక్‌)
88. జర్నీ టు ఇటలీ
89. వుమన్‌ ఈజ్‌ ద ఫ్యూచర్‌ ఆఫ్‌ మ్యాన్‌
90. బ్లాక్‌ బాక్స్‌ జర్మనీ
91. Bulbul Can Sing
92. వరుణ్‌ డాక్టర్‌
93. బిరియానీ(మలయాళం; సాజిన్‌ బాబు దర్శకుడు. కనీ కుసృతి(?) నటి. ఇండియన్‌ సినిమాల్లో ఇంత బోల్డ్‌ సినిమా చూడలేదు.)
94. ద బ్యాలడ్‌ ఆఫ్‌ నరయామా(మనుషులూ జంతువులే. జీవితం ఇలా కూడా ఉంటుంది.)
95. స్కార్‌ఫేస్‌
96. సాల్ట్‌ ఆఫ్‌ దిస్‌ సీ
97. ఎలినా(రష్యన్‌)
98. తిమ్మరుసు
99. ద బాయ్‌ ఇన్‌ ద స్ట్రైప్‌డ్‌ పైజామాస్‌
100. ద సీక్రెట్‌ లైఫ్‌ ఆఫ్‌ పెట్స్‌
 

Wednesday, January 5, 2022

సాహిత్యంలో సున్నితమైన గమనింపులు





 

రైటర్స్‌ మీట్‌

మర్రి చెన్నారెడ్డి మానవ వనరుల అభివృద్ధి కేంద్రం, హైదరాబాద్‌
11–12 డిసెంబర్‌ 2021

(రైటర్స్‌ మీట్‌ నిర్వహించిన రెండు రోజుల శీతాకాల కథా ఉత్సవంలో సాహిత్యంలో సున్నితమైన గమనింపుల మీద మాట్లాడమన్నారు. ప్రత్యేకంగా ప్రిపేర్‌ అయ్యి, ఏవో పేపర్లు సమర్పించేలాంటి సమావేశాలు కావు కాబట్టి, ఆ ఉన్న సమయంలో నాకు గుర్తొచ్చిన మేరకు చెప్పాను. ‘కావు’ అని వాటి విలువను తగ్గించడం కోసం అనలేదు. వాటి ఉద్దేశమే ఇన్‌ఫార్మల్‌గా మాట్లాడుకోవడం. అది నాకు సౌకర్యం కూడా.
ఇందులో కొన్ని తప్పులు ఏమైనా ఉండొచ్చు కూడా. యధాతథ వాక్యాలు ఏమిటో తర్వాతైనా వెతికే పని పెట్టుకోలేదు. నేను మాట్లాడింది మాట్లాడినట్టే ఉంచేస్తున్నా. దీనివల్ల ఒక పాఠకుడి మెమరీ పరిమితులను కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చు.)



సాహిత్యంలో సున్నితమైన గమనింపులు
----------------------------------------------------



ఎంత అసాంఘికంగానైనా మాట్లాడొచ్చు కదా.

ఫైట్‌క్లబ్‌ మీలో చాలామంది చూసేవుండొచ్చు. చూడనివాళ్లకు రికమెండ్‌ చేయదగిన సినిమా.
అమెరికా వాళ్లు మనకంటే ముందే మేల్కున్నారు కాబట్టి, ఈ ఆధునికత మీదా,  తెలియకుండానే ఆఫీసుల్లో క్యూబికల్స్‌కు పరిమితమైపోవడం మీదా, రిలేషన్స్‌లో ఏ ఉద్వేగాలూ లేకపోవడం మీదా, మనుషులు మనుషులుగా కాకుండా కేవలం వినియోగదారులుగా మారిపోవడం మీదా, గొప్ప వ్యాఖ్యానం అది.

అందులో ఒక సీన్‌ ఉంటుంది. టైలర్‌ డర్డెన్‌ ఫ్లైట్లో ఎయిర్‌ హోస్టెస్‌ను దాటుకుంటూ వెళ్లాల్సివచ్చినప్పుడు– ఆ సీట్ల మధ్యలో ఉండే చిన్న ఇరుకులో– ముందు వైపు భాగాన్ని రుద్దుకుంటూ వెళ్లడం మర్యాదనా, వెనకవైపు భాగాన్ని రాసుకుంటూ వెళ్లడం మర్యాదనా అని అడుగుతాడు.
(నౌ, ఎ క్వశ్చన్‌ ఆఫ్‌ ఎటికెట్‌. యాస్‌ ఐ పాస్, డు ఐ గివ్‌ యూ ది ఆస్‌ ఆర్‌ ద క్రోచ్‌?)

సినిమా మొదటిసారి చూసినప్పుడు ఎంత థ్రిల్‌ అయ్యానో చెప్పలేను. ఈ సినిమా ఎంత గుర్తుందో, ఈ ఒక్క ఎక్స్‌ప్రెషన్‌ అంతే గుర్తుంది. ఒక చిన్న వాక్యం ఆ మొత్తం సినిమాకు ఈక్వేట్‌ అయిపోయినట్టు అనిపిస్తుంది నాకు. ఆ రైటర్‌ ఎట్లా పట్టుకోగలిగాడు ఈ వాక్యాన్ని అని.
(ఈ సినిమాకు మూలమైన నవల– దాని పేరు కూడా ఫైట్‌ క్లబ్‌– అది నేను చదవలేదు– కానీ దాని రైటర్‌ చక్‌ పాలనిక్‌ రాసిన వాక్యాలే సినిమాలోకి కూడా వచ్చాయి.)

ది ఓల్డ్‌మాన్‌ అండ్‌ ద సీ– ఇందులో ముసలాయన చేపల వేటకు వెళ్లి వస్తూ, ఇసిరెలను అక్కడే పడవ దగ్గర పడేద్దామనుకుంటాడు. కానీ దొంగతనాన్ని చేయాలన్న టెంప్టేషన్‌ చూసినవారికి ఎందుకు పుట్టించాలని మనసు మార్చుకుని వాటిని పట్టుకెళ్లిపోతాడు.
తర్వాత జరిగిన పోరాటం, ఇవన్నీ సరే, కానీ ఈ ఒక్క వివరం హెమింగ్వేను నా వరకూ ఒక మెట్టు మీద ఉంచింది.

ఇది కుప్రిన్‌ రాళ్లవంకీ కథాసంపుటి అనుకుంటున్నా. ఇందులో కథనాయకుడు ఆమె ఇంటిముందు ఆగివుంటాడు. గుర్రం ఇంటిముందు నిలిపివుంటుంది. గుర్రపు డెక్కల అడుగుల్లో నిలిచిన నీటిలో చంద్రుడు కనబడుతుంటాడు. ఒక్కసారి గుర్రం కదలడం వల్ల చంద్రుడి నీడ ఆ నీటిలో చెదురుతుంది. ఎంత అందంగా చంద్రుణ్ని చూపించాడా అనిపించింది. ఆ రాత్రిపూట, చీకటి, ఇదంతా నాకు అట్లా గుర్తుండిపోయింది.

అన్నా కరేనినాలో డాలీ పిల్లాడిని తయారుచేస్తుంటుంది. చలికోటు గుండీ ఏదో ఊడివుంటే దాన్ని పీక్కుంటూ పిల్లాడు ఆడుతూవుంటాడు. ఒకసారి వారించి, రెండోసారికి దాన్ని తీసి తన జేబులో వేసుకుంటుంది డాలీ. ఈ దృశ్యాన్ని మామూలుగా కూడా రాయొచ్చు. ఒక తల్లి తన పిల్లాడిని తయారుచేస్తున్నట్టు. దీనివల్ల కథకు వచ్చే ఇబ్బంది ఏమీ వుండదు. ఇది లేకుండా కూడా ఆ లవ్‌స్టోరీ, ఆ డిస్కషన్‌ అంతా కూడా చేయొచ్చు. కానీ ఆ గమనింపు వల్ల ఆ సీన్‌కు జీవితం అనేది మరింత సన్నిహితంగా వస్తుంది. టాల్‌స్టాయ్‌ లాంటివాడు అట్లా కాకుండా రాస్తాడా?

చలం– జీవితాదర్శంలో– దేశికాచారి బీచిలో నడుచుకుంటూ వస్తాడు.
అంతకుముందు మాట్లాడిన మాటలకు జవాబుగా ఉన్న నవ్వుమొహంతో వచ్చాడంటాడు చలం. ఈ గమనింపును చలం ఎట్లా పట్టుకున్నాడా అనిపిస్తుంది. నన్ను చలానికి హుక్‌ అయ్యేట్టు కూడా చేసిన వాక్యం అనుకోవచ్చు.

కుటుంబరావు చదువు నవలలో– సుందరం తన స్నేహితుడు శివుడిని ఇంటికి రమ్మని పిలుస్తాడు. శివుడికి కూడా తనన్ని మార్కులు వస్తాయి కాబట్టి తనంతవాడు అనుకుంటాడు. కానీ తన కులం వల్ల తన పరిమితులు తెలిసినవాడు కాబట్టి శివుడు ఇంట్లోకి రావడానికి మొహమాటపడతాడు, దగ్గరికి వచ్చాక వాళ్లమ్మ చెరొక అప్పా ఏదో చేతిలో పెడుతుంది. ఆ మేరకే అయితే ఇది మామూలు విషయమే. కానీ శివుడి చేతిలో ఉన్నది కొద్దిగా మాడివుంటుంది. వివక్షను ఎత్తిచూపడానికి పెద్ద ఆర్భాటం చేయనక్కరలేదు. ఈ చిన్న వివరం మనసు చివుక్కుమనేలా చేస్తుంది.

అజయ్‌ ప్రసాద్‌ రాసిన ‘చల్లపరెడ్డి’ పాత్రగా ఉండే కథ– ఊళ్ల గురించి తెల్సినవాళ్లకు మాత్రమే అనుభవంలో ఉండే విషయం. ఊళ్లల్లో రాత్రిపూట సద్దు అనేది మణగదు. చిమ్మటలు, కప్పల రొద ఉంటూనే ఉంటుంది. ఇతను రాత్రి మూత్రానికని బయటకు వెళ్లి, మూత్రం పోస్తాడు. ఆ ధార కిందపడగానే ఒక్కసారి వాటి శబ్దం ఆగి, మళ్లీ మొదలవుతుంది. ఇలాంటి వ్యక్తీకరణ నేను ఇంకెక్కడా చదవలేదు. అజయ్‌ లోయ కథలన్నీ ఒకెత్తు, ఈ ఒక్క గమనింపు నా వరకూ ఒకెత్తు అనిపించింది.

ఖదీర్‌ పెండెం సోడా సెంటర్‌ కథలో– ఆ ఉప్పునీటి వాతావరణానికీ, ఆ కొత్తగా వచ్చిన సోడాకూ ఎలా మైత్రి కుదిరిందో చెబుతాడు. ఇలాంటి వాక్యం కథకు అదనపు విలువను జత చేస్తుంది. సబ్జెక్టు మీద కథకుడి పట్టు ఏమిటో చెబుతుంది.

మెహెర్‌ కథ– నాకు పేరు గుర్తులేదు. బయటి నుంచి పడుతున్న ఎండను కిటికీ వడగడుతున్నదని రాస్తాడు. ఆ ఊహే అనూహ్యం అనిపిస్తుంది. కిటికీలోంచి లోపలికి వచ్చే వెలుతురు మొత్తాన్ని నాకు ఒక బొమ్మ కట్టి చూపించినట్టుగా అనిపిస్తుంది.

శిరీష్‌ ఆదిత్య రాసిన 90స్‌ బ్లూస్‌ కథలో– చాలా ఏళ్ల తర్వాత కలిసిన వాళ్ల మామయ్యలో పెద్దతనం వచ్చిందని చెప్పడానికి ఆ పిల్లాడు చెంపల అంచుల్లో వచ్చిన సన్న ముడతలను గమనిస్తాడు (క్రోస్‌ ఫీట్‌). ఆ పరిణామాన్ని భలే పట్టుకున్నాడు కదా అనిపించింది.

వినడం వల్ల, జ్ఞానం వల్ల ఇలాంటి వ్యక్తీకరణలు రావు. గమనింపు వల్ల, ఆ అనుభవంలో ఉండటం వల్ల మాత్రమే సాధ్యమవుతాయి. ఇవి లేకుండా కూడా ఆ విషయ బలం వల్ల మంచి కథ రాయొచ్చు. కానీ ఈ వివరాల వల్లే నాకు ఒక రచయిత శక్తి తెలుస్తుంది. వాళ్లు చదవాల్సిన వాళ్లా, మున్ముందు పక్కన పెట్టాల్సినవాళ్లా అనేది అర్థం అవుతుంది

పొద్దున లేచేసరికి గ్రెగర్‌ జామ్జా ఒక పెద్ద పురుగుగా మారిపోయివున్నాడన్న కాఫ్కా మెటమార్ఫసిస్‌లో రాసిన మొదటివాక్యం చదవగానే– బోర్హెస్‌? మార్క్వెజ్‌? ... ఇట్లా కూడా రాయొచ్చా అని ఆశ్చర్యపోయాడంటారు. అంటే రాయడానికి సంబంధించిన ఒక సంకెళ్లు ఏవో తెగిపోయినట్టు ఆయన ఫీలయివుంటాడు.

రాయడానికి సంబంధించి నాకు అంత మేలుకొలుపు అని చెప్పనుగానీ –
క్యాచర్‌ ఇన్‌ ద రై నవలలో హోల్డెన్‌ కింది పెదవును పైకి వంచి గాలి ఊదుతూ దుర్వాసనను చెక్‌ చేసుకుంటాడు. ఇట్లాంటిది కూడా రాయొచ్చా అనిపించింది.
ఇంత చిన్న విషయానికి, ఇంత సూక్ష్మమైన వివరానికి కూడా సాహిత్యంలో పట్టింపు ఉంటుంది, దానికి మనం విలువను ఇవ్వొచ్చు, అది విస్మరించాల్సిన విషయం ఏమీ కాదు అని ఒక నమ్మకం కుదిరింది. ఈ పుస్తకం మొత్తంగా కూడా అద్భుతం. ఇది వన్‌ ఆఫ్‌ మై ఫేవరిట్‌ బుక్స్‌ కూడా.

ఇది మన వాక్యం అన్నది ఒక్కటైనా రాయకుండానే మెడలో పది పురస్కారాలు పడినవాళ్లు ఉండొచ్చు. కానీ అట్లాంటివాళ్లు రచయితలుగా నా వరకూ ఏమీకారు. ఇట్లాంటి వాక్యం రాసినవాడు ఏ గుర్తింపు లేకుండా కూడా ఉండొచ్చు. ఇలాంటివాళ్లే నా హీరోలు.

(మీకు బాగా నచ్చిన గమనింపులను సెలబ్రేట్ చేయవచ్చు కామెంట్లలో👍)

Wednesday, December 8, 2021

Collection of Autobiographical Sketches




(ఆజన్మం పుస్తకం మీద మిత్రుడు శిరీష్ ఆదిత్య జూన్ 2021లో రాసిన అభిప్రాయం.)

Poodoori Rajireddy’s Aajanmam is a collection of short autobiographical sketches written over a period of a decade or so. The write-ups include philosophical ramblings, observations of physical surroundings, questions and notes to self, memoir among other things. Across the pieces, the reader gets to travel, in a sense, alongside the writer and to listen to his thoughts and musings. While that might get monotonous after a while despite the broad range of topics, what keeps the reader hooked is Rajireddy’s incredible ability to translate into words feelings we are aware of in the deepest recesses of our hearts but never were able to pinpoint and communicate them precisely. 

The other thing that Rajireddy achieves in this collection, and in his other writing as well, is to give us a sense of what it feels like to go through life on an everyday basis. The fact that most of our lives happen inside our heads is easy to see but hard to write about without turning either boring or self-obsessed. And I have not read many writers, Geoff Dyer being another exception, who have been able to do that in such an interesting and insightful method; On what happens in our lives during minutes and hours when nothing much is happening. 

In the preface of his book 'Chintakindi Mallayya Muchchata', Rajireddy states, "I cannot write anything that is not me". But who is this me exactly? It is a question he repeatedly asks and attempts in myriad ways to answer in Aajanmam. And in that exploration, he inspires the reader to undertake a similar journey. Aajanmam is like an impressionistic painting with innumerable short, casual strokes giving us a truer picture than a more traditionally autobiographical transcription of reality might have.

- Sirish Aditya

Monday, November 29, 2021

కళ - మనిషి

ఆజన్మం పుస్తకం వచ్చిన తర్వాత రాసింది. ప్రచురణ: ఈమాట

కళ - మనిషి